Televizyonu kapattım. Bildiğim bir şey varsa, spiker “aniden rahatsızlanmak” derken, aslında Bay Mıknatıs’ın, kırk yedi ülkeden gelmiş prestijli misafirlerin ve yüzlerce kameranın önünde, gürültülü bir biçimde altına kaçırışını kastediyordu.

Şu anda, dünyanın tüm elektronik devleri, Namık Bey’in kürsüyü tuvalet olarak kullanışını konuşuyor.

Ellilerinde bir patron, reklam yıldızı, özel üniversite sahibi ve amatör politikacı olan Namık Mıknatıs; kendi patlayan dışkısıyla sonsuza kadar lanetlenmiş vaziyette.

Adını ve estetik operasyonla yüzünü değiştirmek için fazla ünlü.

Yeryüzünün neresine giderse gitsin, o reytingi yüksek kıçı paparaziler tarafından kuşatılacak. Kamerası olan herkes, Namık Mıknatıs’ın ardına geçip kayda başlayacak. Arkası, yüzünden daha çok tanınacak.

Medya tarihine, kapitalizm tarihine adını b.klu harflerle yazdırmış durumda.

Olayın farklı açılardan çekilmiş görüntüleri internet ve uydu aracılığıyla buzullara, bozkırlara, balta girmemiş ormanlara iletilmiş bulunuyor. 35 bin kişiye bir tek bilgisayarın düştüğü Afrika kasabalarında bile, Namık Mıknatıs’ın, teknoloji fuarında kıçıyla yaptığı unutulmaz açılış konuşmasından söz ediliyor.

Trilyonlar ödese, böyle bir kampanya organize edemezdi. Tüm zamanların en çok reklamı yapılan ‘paket’i etrafında insanlık kenetlenmişti.

Gezegen çapında şoka sebep olan, akıllara durgunluk veren bir yellenme ve dışkılanma olayı.

Kahramanımızı küresel bir star konumuna yükselten gübre fırtınası.

Yerinde ve zamanında yapıldığında, b.ka basmak, aya ayak basmaktan daha büyük bir haber olabiliyormuş, anladık.

Artık, alnı kakayla lekelenmişti; yüzüne bakanlar ilkin o lekeyi görüyordu.

Heykelinin yapımında dışkı harcı kullanılacaktı.

Televizyon kanallarındaki tartışma programlarında söz alan uzmanlar, boş yere Namık Mıknatıs’ı teselli etmeye çalışıyordu. Olaydan “kaza”, “talihsizlik”, “hastalanma” gibi klimelerle bahsediyorlardı. Evet, işin doğrusu şifayı kapmış, mabadını fena üşütmüştü. Uzun yıllar gözü gibi baktığı, besleyip büyüttüğü kaba eti ona çok acıklı bir oyun oynamıştı.

Hakkında fıkralar, deyimler, hikayeler uydurulan efsanevi poposu, nereye giderse gitsin peşindeydi. Ondan kurtuluş yoktu.

Açıkçası Namık Mıknatıs, kelimenin tam anlamıyla g.t olmuştu…

Korkma Ben Varım – Murat Menteş

“Narin harikaların diyarı, kimsenin binemeyeceği kadar hafif atlarıyla Havaiyat;

kendilerinden daha küçük ve savunmasız, erkek cinsel organlarına benzeyen yaratıklar olan bullpop’ları yiyen dev sarışın kadınların yaşadığı Capillaria;

dünyadaki ünlü yolların tatil yaptığı, ancak kötü şöhret sahibi Yol-döverlerin vahşi saldırılarına uğradığı Odes Adası;

yaşlı bir goril olan Sekizinci Henry ve onun goril karılarının Afrika-tudor karışımı bir konakta yaşadığı Thames -üzerindeki- Londra;

tek sakini devasa bir örümcek olan boş oda Pauk;

tasnif edilmiş çöplerin oluşturduğu sonsuz sayıda muazzam çemberle çevrili, ulaşılması çok güç X;

Jacqueline Susann’ın bütün eserleri ve Pierre Cardin’in gardrobu gibi insan ruhunun en harikulade ürünlerinin saklandığı Nimpatan;

demirden yapılma, yumurta biçiminde bir şehir olan, bisikletli Tatar’ların kalesi Malacovia.”

Alberto Manguel (Okumanın Tarihi, Borges’in Evinde, Palmiyelerin Altında Stevenson) ve Gianni Guadalupi’den (Ekvator Hikayeleri) hayal gezginleri için ideal bir gezi rehberi:

Arkham, Babil, Camelot, Düzülke, El Dorado, Erewhon, Hogwarts, Jurrassic Park, Köpan Adası, Lilliput, Mahagonny, Narnia, Orta Dünya, Oz, Stepford, Şato, Tatar Çölü, Utopia, Yerdeniz, Zincirlikuyu…

Çin’den Peru’ya bütün dünyadan, bütün çağlardan, yazıdan, perdeden ve sahneden seçilmiş 1200′den fazla ülke, ada, yapı, yer, 220′den fazla harita ve resim.

Alberto Manguel, Gianni Guadalupi

Bir kez cümle gereğinden çok uzun ve bir çok olayı barındırıyor. Kuşkusuz gerektiği zaman uzun ve iç içe girmiş cümleciklerden oluşmuş cümleler kullanılabilir ama bu durumda yanlışlar yapmak olasılığının arttığını da göz önünde bulundurmak gerekir. Bu cümleyi üst üste üç dört kez okuduktan sonra şöyle çözümledim. Ka, intihar eden genç bir kızın dayısıyla, ağaçlarının dalları karla kaplı bir bahçede konuşmuş. “Karla kaplı iğde ağaçlarının altında bir bahçede…” Karla kaplı iğde ağaçlarının bulunduğu bir bahçede (bahçe karlı kaplı olmayabilir) oturmuş Ka ile kızın dayısı. Cümleyi okumaya başladığınız zaman sanki özne “kız”mış gibi bir sanıya kapılıyorsunuz. Oysa değil. Cümlenin sonuna bakılırsa özne kızın dayısı; fakat kızın dayısı için yapılan uzun niteleme bunu anlamayı zorlaştırıyor. O zaman sözdiziminin başka türlü olması gerekirdi. Şöyle ki; “Ka, kızın, Atatürk Mahallesi’nde bir bahçede, karla kaplı iğde ağaçlarının altında sigara içerek konuştuğu dayısı…” Belki de en doğrusu bu cümleyi bölümlere ayırarak yazmak. En azından birinci bölümü “Ka, öğleden sonra Atatürk Mahallesi’nde bir bahçede, karla kaplı iğde ağaçlarının altında (onları evlerine almamışlardı) sigara içerek kızın dayısıyla konuşmuştu. Adam yeğeninin iki yıl önce gittiği Batman’da sabahtan akşama kadar ev işi yaptığını, çocuğu olmuyor diye kayınvalidesi tarafından sürekli azarlandığını, ama bunların yeterli…” Cümle bu haliyle hem daha kolay anlaşılıyor hem de kulağa daha hoş geliyor. Ayrıca da yazar, uzun da olsa aynı cümle içinde iki kez “anlatmış”, “anlatmıştı” yüklemlerini kullanmaktan kurtulurdu.

Önemli bir nokta daha. Yazarken sözcükleri özenle kullanmak gerekir. “…kızın bu fikri bütün kadınların kendini öldürdüğü Batman’da kaptığını…” Acaba Batman’da gerçekten bütün kadınlar intihar mı etmiş? Bu durumda Batman’da küçük kızların ve yaşlı kadınların dışında kadın cinsinden kimse kalmamış. Olsa olsa “Pek çok kadının intihar ettiği…” denilebilirdi. Veya cümleye “Birçok” sözcüğüyle başlanabilirdi. “Pekçok” ve “Birçok” sözcüklerinin ikisi de sayının olağanın üstünde olduğunu açıklar.

Roman ve Öykü Yazma Sanatı – Sevim Gündüz

Not: Kitapta ele alınan cümle Orhan Pamuk’un Kar romanından alınmıştır.

SAHNE

Psikanalizin doğumu arifesindeki 19. yüzyıl Viyana’sı. Entelektüel ortamlar. Hava soğuk.

AKTÖRLER

Nietzsche: Henüz iki kitabı yayımlanmış, kimsenin tanımadığı bir filozof. Yalnızlığı seçmiş. Acılarıyla barışmış. İhaneti tatmış. Tek sahip olduğu şey, valizi ve kafasında tasarladığı kitaplar. Karısı, toplumsal görevleri ve vatanı yok. İnzivayı seviyor. Tanrı’yı öldürmüş. “Ümit kötülüklerin en kötüsüdür, çünkü işkenceyi uzatır” diyor. Daha sonra, “Kendi alevlerinizde yanmaya hazır olmalısınız: Önce kül olmadan kendinizi nasıl yenebilirsiniz?” diyecek. Ümitsiz.

Breuer: Efsanevi bir teşhis dehası. Ümitsizlerin kapısını çaldığı doktor. Psikanalizin ilk kurucularından. Kırkında, bütün Avrupalı sanatçı ve düşünürlerin doktoru olmayı başarmış. Güzel bir karısı ve beş çocuğu var. Zengin. Saygın. Hayatı boyunca “ama” pozisyonunda yaşamış biri.

Freud: Breuer’in arkadaşı. Henüz genç. Geleceği parlak. Şimdi yoksul.

Salome: Erkeklerin başını döndüren kadın. Çekici. Özgür. Evliliğe inanmıyor. Bazen aynı anda birçok erkekle beraber oluyor. Sanatçıları ve düşünürleri tercih ediyor. Kırbacı var.

KONU

Ümitsizlik.

Bir gün erkeklerin başını döndüren kadın, Salome, Nietzsche’den habersiz Breuer’e gelir. “Avrupa’nın kültürel geleceği tehlikede, Nietzsche ümitsiz. Ona yardım edin” der. Breuer Salome’yi tekrar görebilmek umuduyla “peki” der. Ve varoluşun kader, inanç, hakikat, huzur, mutluluk, acı, özgürlük, irade… ve neden, nasıl gibi en önemli duraklarından geçen bir yolculuk başlar.

Kendisiyle ve hayatıyla yüzleşmekten çekinmeyenlere…

Nietszche Ağladığında – Irvin D. Yalom

Kitapları kullanıyorsun. Ama bilgi sahibi değilsin. Şimdi bilgiyi bulacaksın. Seni onun yakınına kadar götüreceğim. Senin aradığını içeren bir kitap var. Adı gariplerin kitabı. İçinde bu dünyada ve sonrasında bilmek istediğin herşey var.

Gariplerin kitabı mı?

Hemencecik bir soruya hazırlandığımı anlayıp elini dudaklarına götürdü. Bulmak ister misin onu?

Gariplerin Kitabı/Ian Dallas

Yedi yaşındaki Sanat Arat’ın şirin davranışlarını gören ev tatlıları yapan girişimci bir hanım, “Büyüyünce sen ne olacaksın?” diye soruyor.
Sanat Arat, biraz düşünceli görünüyor; sonra cevap veriyor. “Biraz zor olacak ama bir uçak fabrikası kuracağım.” diyor. Aynı konuşmalar Sanat ve bir okul arkadaşı arasında geçtikten sonra arkadaşı da projeyi sahipleniyor. Bu sefer aynı konuşmayı Sanat, kendisine ablalık yapan Yasemin ablasına yapıyor. “Bir uçak fabrikası kuracağım, sen de satış müdürü olacaksın.” Yasemin ablası “Neden ortak olmuyorum da, satış müdürü oluyorum?” diye sorunca Sanat Arat cevap veriyor: “Çünkü senin bir hayalin yok.”
Hayali olmayanlar, başkalarının yanında çalışırlar. Küçük bir çocuğun duru görüşüyle yakaladığı derin bir gerçek bu: “Hayali olmayanlar başkalarının yanında çalışırlar.” Çocukluğumuzdan itibaren ilginç bir şekilde bir şeyler yapmaya değil, bir şeyler olmaya yönlendiriliyoruz. Çocuklara “Ne yapacaksın?” diye sormuyoruz da, “Ne olacaksın?” diye soruyoruz. Aslına bakarsanız, mühendis ya da doktor olmak küçük hedeflerdir. Bir fabrika kurmak bir hayaldir; bir hastane kurmak hayaldir; ama mühendis ya da doktor olmak aslına bakarsanız pek de önemi olmayan hedeflerdir. Çünkü mühendis olursanız bir fabrikada, doktor olursanız bir hastanede çalışırsınız.
Kişisel gelişim kitaplarının birçoğu, “Bir vizyonunuz olsun.” deyip duruyor. Ama bu vizyonun nasıl bir şey olabileceğine ilişkin net bir tanımlama veren pek yok. Anlaşılan o ki kişisel vizyon, belirli bir meslek sahibi olmanın, yüksek lisans gibi akademik derecelerine, belirli iş pozisyonlarına ulaşmanın ötesinde bir şey olmalı. Yani “Master yapacağım, pazarlamada kariyer yapacağım, ilaç endüstrisinde çalışacağım.” diye vizyon olmaz. Olur olur da, gerçek bir vizyonla kıyaslandığında bu hedefler küçük kalır. Onun için insanın hayatında kendine sorabileceği en önemli sorulardan biri, “İnsanlık için hizmet ya da üretim cinsinden benim hayalim ne olabilir?” olabilir. Bu sorunun cevabı, bazen bir dernek kurmak, bazen bir işletme kurmak, bazen bir ilçeyi kalkındırmak, bazen bir sanat organizasyonu yapmak, bazen bugüne kadar bulunmamış bir teknolojiyi geliştirmek, bir hastalığı yenmek, insanların okuma hızını artırmak, havayla çalışan otomobil yapmak gibi bir şey olmalıdır.
Hedefleri iş ya da meslek sahibi olmak olan insanlar, hayalleri olan insanların hayallerinin peşinde koşuyorlar. Tanıdığım girişimcilere bakıyorum. Hepsinin ortak özelliği, işleri geçmiş hayallerinin eseri, işlerinin geleceği de şimdiki hayallerinin eseri olacak. Çalışanlar da ya eski hayal için çalışıyorlar ya da gelecek hayal için çalışacaklar. Eğer patronun hayali biterse, işyeri de bitecek.
İş başvurusu için gönderilen binlerce CV, bir başkasının hayalinin mekanizmasının bir parçası olarak gönderiliyor. Bir ülkede iş imkanlarının artması, girişimcilerin kurdukları hayallerin artmasına ve bu hayallerin organizasyon formuna dönüşmesine bağlıdır. Dolayısıyla bir ülke hayal kuran insanlarla gelişir. Kaç kişi yaşadığı ülkenin dünya lideri olacağına inanıyor? Sezdiğim kadarıyla bu sorunun cevabı şaşırtıcı bir şekilde Türkiye dahil, birçok Avrupa, Afrika ve Asya ülkesinde çok düşük. Hayal kurmak aynı zamanda bir özgüven problemidir. Kendine güvenen çocukları ve insanları olmayan uluslar, hayal kuramıyorlar. Hayali olmayanın hizmeti, hizmeti olmayanın da liderliği olmuyor.

Melih ARAT-Zaman

“İyi kitaplar okumak, geçmiş yüzyılların en iyi insanlarıyla sohbet etmek gibidir.”

Descartes

Mike olarak tanınan bu horoz ulusal bir şöhret olarak ülkeyi dolaştı; Time ve Life dergilerine çıktı. Sahibi Lloyd Olsen ABD’nin tamamında düzenlediği etkinliklerde ”Kafası Olmayan İnanılmaz Horoz Mike”ı göstermek için 25 cent ücret aldı. Mike kart bir pilicin kafasını alarak eksiksiz bir biçimde boy gösterebilecek durumdaydı. Aslında Mike’ın kafasını Olsen’in kedisi yemişti. Mike şöhretinin doruğunda ayda 4500 dolar kazanıyordu ve kendisine 10000 dolar değer biçiliyordu. Onun başarısı, piliçlerin kafasını kesen bir dizi taklitçiyi beraberinde getirdi, ama bu taklitçilerin talihsiz kurbanlarından hiçbiri 1-2 günden fazla yaşamadı.

Mike’ın yemeği ve suyu bir göz damlalığıyla veriliyordu. Kafasını kaybetmesinin ardından geçen 2 yıllık süre zarfında yaklaşık 2.7 kilo aldı ve mutlu bir biçimde boynuyla yiyecekleri ”gagalayarak” ve tüylerini düzelterek vaktini geçirdi. Mike’ı çok iyi tanıyan biri şu yorumu yaptı: ”O, kafası olmadığının farkında olmayan büyük, şişman bir piliçti.”

Felaket, Arizona’nın Phoenix şehrinde bir otel odasında geceleyin meydana geldi. Mike’ın nefesi tıkandı ve Olsen’in korktuğu başına geldi: Göz damlalığını önceki günkü gösteride bırakmıştı. Solunum yollarını açamayınca, Mike nefesi kesilerek öldü.

Mike Colorado’da hala bir idoldür ve Fruita 1999′dan bu yana her Mayıs ayında onun ölümünü ”Kafasız Horoz Mike” günüyle anmaktadır.